Varoluşçu Terapi Nedir?

Sorunlara ve Yaşam Güçlüklerine Yaklaşım

Varoluşçu terapide kaygı, düşük ruh hali, umutsuzluk, yas, boşluk, tükenmişlik ya da kaybolmuşluk gibi güçlükler yalnızca kurtulunması gereken olumsuz durumlar olarak görülmez. Bunlar çoğunlukla, kişinin yaşamında önemli bir şeyin işaret ettiği anlamlı tepkiler olarak anlaşılır

Örneğin kaygı; belirsizlik, baskı, sorumluluk, değişim ya da kontrolü yitirme korkusuyla bağlantılı olabilir. Depresyon; yorgunluk, kopukluk, hayal kırıklığı, kayıp ya da anlamsızlık hissiyle ilişkili olabilir. Umutsuzluk ise kişi, özlediği şeyle mümkün görünen arasında sıkışmış hissettığinde ortaya çıkabilir

Bu, acının romantize edildiği ya da olduğu gibi bırakıldığı anlamına gelmez. Zor duyguları bastırmaya çalışmak yerine, terapinin bu duyguların neyi ifade ettiğini, neyi koruduğunu ya da neyi talep ettiğini birlikte keşfetmeye yardımcı olduğu anlamına gelir

Dört Dünya Aracılığıyla Yaşamı Anlamak

Varoluşçu terapide kullanılan yararlı bir çalışma çerçevesi, insan yaşamının “dört dünyası”dır

Fiziksel dünya: beden, sağlık, yaşlanma, iş, para, enerji, rutin ve gündelik yaşamın pratik gerçeklikleri

Sosyal dünya: ilişkiler, aile, yakınlık, iş dinamikleri, aidiyet, çatışma ve yalnızlık

Kişisel dünya: kimlik, özsaygı, iç çatışma, seçim, özgüven ve kendinizle kurduğunuz ilişki

Anlam dünyası: amaç, değerler, umut, yön, inanç ve gerçekten neyin önemli olduğu sorusu

Pek çok güçlük, bu alanlardan birinde ya da birkaçında gerilimin nasıl biriktiğine baktığımızda daha anlaşılır hâle gelir. Bir kişi dışarıdan işlevselliğini koruyuyor gibi görünebilir; ancak içinden güvenlik ile özgürlük, yakınlık ile bağımsızlık, istikrar ile değişim, başarı ile dinlenme ya da kabul ile büyüme arasında bölünmüş hissedebilir

Duygulara Yaklaşım

Varoluşçu terapi duyguları önemli görür. Bunlar zayıflığın, başarısızlığın ya da olabildiğince çabuk uzaklaştırılması gereken şeylerin işaretleri olarak ele alınmaz

Kaygı, üzüntü, yas, öfke, uyuşukluk ve umut yitimi; yaşamda bir şeylerin gerildiği, belirsizleştiği ya da dengesini yitirdiği anlarda ortaya çıkar. Bu duygular acı verici olabilir; ancak neyin önemli olduğunu, neyin değiştiğini, nelerden kaçınıldığını ya da artık aynı biçimde taşınamayacak olanı da bize söyleyebilir

Bu yaklaşım, duyguların korkularak ya da susturularak değil, anlaşılarak kalınabileceği güvenli ve düşünceli bir alan yaratır

Değişime Yaklaşım

Varoluşçu terapi, insanları çok çabuk değiştirmeye çalışmak konusunda temkinlidir. Kişiyi “daha iyi”nin nasıl görünmesi gerektiğine dair sabit bir hedefe doğru itmek yerine, kendini daha açık biçimde anlamasına yardımcı olur

Buradaki görüş şudur: Kalıcı değişim çoğunlukla daha derin bir idrakten doğar. Bir belirtiyi, neyle bağlantılı olduğunu anlamadan çok çabuk ortadan kaldırmaya çalışırsak önemli bir şeyi gözden kaçırabiliriz. “Yalnızca kaygı” gibi görünen bir güçlük aslında yas, çatışma, kimlik, değişim korkusu ya da artık kendine ait hissedilmeyen bir yaşamla ilişkili olabilir

Bu nedenle varoluşçu terapi, değişimi dışarıdan dayatmak yerine kişinin yavaşlamasına, yaşananları daha derinden incelemesine ve yaşamını şekillendiren örüntüleri, gerilimleri ve seçimleri anlamasına yardımcı olur. Buradan hareketle değişim çoğunlukla daha doğal, sağlam ve anlamlı bir biçimde başlar

Terapötik İlişkiye Yaklaşım

Terapötik ilişki, varoluşçu terapinin merkezinde yer alır. Bu çalışma ağırlıklı olarak dışarıdan bir kişiye uygulanan tekniklere değil, terapist ile danışan arasındaki gerçek ve diyaloğa dayalı bir karşılaşmaya dayanır

Bu, terapistin danışanı “düzeltmeye” ya da onu hızla belirli bir hedefe taşımaya çalışmadığı anlamına gelir. Bunun yerine terapist, kişinin deneyimini özen, özgünlük ve merakla keşfetmesinde ona eşlik eder. İlişki, örüntülerin fark edilebildiği, duyguların dile getirilebildiği ve yaşamın zorlu yanlarıyla yargılanmaksızın yüzleşilebildiği bir alan hâline gelir

Pek çok kişi için bu, teknik odaklı yaklaşımlardan farklı bir his uyandırabilir

Size Nasıl Yararı Olabilir

Varoluşçu terapi; kaygılı, düşük ruh halli, kaybolmuş, duygusal olarak bunalmış, kopuk ya da artık anlamlandıramadığı örüntülerin içinde sıkışmış hisseden kişilere yardımcı olabilir. Aynı zamanda yas, ilişki güçlükleri, tükenmişlik, yaşam geçişleri, hastalık, kimlik mücadeleleri ve sorgulama ya da boşluk dönemlerinde de değerli bir destek sunar

İnsanlar bu süreçten çoğunlukla kendileri hakkında daha derin bir anlayışla, daha büyük bir duygusal netlikle, daha güçlü bir yön duygusuyla ve yaşamın gerilimlerinin altında ezilmeden onlarla yüzleşebilme kapasitesiyle ayrılırlar

Varoluşçu terapi acısız bir yaşam vaat etmez. Sunabileceği şey; deneyiminizi daha tam olarak anlamanız, kendinizle daha özgün bir ilişki kurmanız ve daha sağlam, daha açık ve gerçekten size ait hissettiğiniz yaşam biçimleri bulmanız için bir alandır